Schildklier as

Hypothalamus - hypofyse - schildklier - weefsels

positieschildklier500x500

 

De schildklier ligt vlak onder de adamsappel in de hals. Hij ziet er een beetje uit als een vlinder, 2 lobben die met elkaar verbonden zijn,  en weegt ongeveer 10 tot 20 gram bij een volwassene. De eerste schildkliercellen ontstaan na 2-3 weken zwangerschap  onder de tong.  Ze hebben dus een reis in de hals ondernomen om na 7-8 weken op hun uiteindelijke plaats in de hals terecht te komen. De verbinding tussen de schildklier en de onderkant van de tong verdwijnt normaal maar soms blijven er stukjes van over die later een cyste kunnen doen ontstaan.

De schildklier maakt de schildklierhormonen thyroxine (T4) en trijodothyronine (T3) aan , maar wel 10 keer meer T4 dan T3.  Om schildklierhormonen te kunnen aanmaken, heeft de schildklier ongeveer 75 microgram jodium per dag nodig. T4 bevat immers 4 jodiumdeeltjes (vandaar T-vier) en  T3 3 jodiumdeeltjes. Kinderen hebben dagelijks ongeveer 100 microgram jodium nodig, volwassenen 150 microgram en zwangere vrouwen 200 microgram. Gebrek aan jodium tijdens de zwangerschap geeft hersenbeschadiging bij het ongeboren kind. Jodium zit vooral in gejodeerd keukenzout, vis en eieren.

Om deze schildklierhormonen te maken zijn er heel wat chemische stappen nodig waarbij verschillende enzymes een rol spelen. Sommige mensen missen één van deze enzymes en worden dus geboren met een tekort aan schildklierhormoon. Er zijn ook medicijnen zoals lithium, een hoge dosis jodium (!!) enz die de aanmaak van schildklierhormonen kunnen blokkeren.

 

 

De schildklier bestaat uit duizenden blaasjes ( follikels) die bestaan uit “colloid” omringd door de schildkliercellen.  Deze cellen maken  een eiwit (thyroglobuline) aan en nemen ook jodium op uit het bloed. In het colloid worden de jodiummoleculen op de tyrosine residuen van het thyroglobuline  gekoppeld  om zo T3 en T4 te maken. Het eiwit wordt terug opgenomen in de schildkliercel en het T3 en T4 wordten ervan afgesplitst en in het bloed uitgescheiden.

 

De aanmaak en de afscheiding van de schildklierhormonen in het bloed wordt geregeld door een ander hormoon, het schildklier(thyreoid) -stimulerend hormoon (TSH) dat in een kleine klier aan de onderkant van de hersenen (de hypophyse) wordt aangemaakt. Het systeem is eigenlijk nog wat complexer want het TSH wordt op zich gestimuleerd door weer een ander hormoon (TRH) dat door een deel van de hersenen (hypothalamus) wordt aangemaakt en geremd door dopamine.

De schildklieras werkt een beetje zoals de thermostaat van je verwarming thuis.  De hypophyse en hypothalamus meten constant de hoeveelheid schildklierhormoon in het bloed. Als er een tekort aan schildklierhormoon is dan stijgt het TRH en het TSH waardoor de schildklier wordt aangespoord om actiever te worden en meer schildklierhormoon te maken. Als er teveel schildklierhormoon is, zal het TSH gehalte dalen.

regulatie en effect schildklierhormoonnl

Het actieve schildklierhormoon is eigenlijk T3 en niet T4.  Thyroxine (T4) wordt dus eerst omgezet naar T3 door specifieke enzymen, aanwezig in bijna alle cellen. Schildklierhormoon werkt in op bijna alle delen van het lichaam en stimuleert meestal hun werking. Voor de geboorte en tijdens de eerste 3 levensjaren is schildklierhormoon onmisbaar voor de hersenontwikkeling. Thyroxine versnelt het hartritme en laat het hart krachtiger samentrekken. Het zorgt er ook voor dat het lichaam meer warmte produceert en dat de darmen actiever zijn. Thyroxine helpt ook bij de vetverbranding en doet het cholesterol in het bloed dalen. Thyroxine stimuleert de kraakbeencellen in de groeischijf en verhoogt ook de aanmaak van groeihormoon en IGF-I  ( zie groeihormoon as).

 

 

De schildklier is een vlindervormig orgaan dat in de hals ligt. Het maakt schildklierhormonen aan, vooral thyroxine of T4. Dat T4 wordt in bijna alle cellen omgezet in T3. Schildklierhormoon heeft veel effecten in het lichaam zoals het verhogen van het hartritme, het stimuleren van het samentrekken van de darmen, het verhogen van de warmteproductie door de spieren, het afbreken van vetten en cholesterol, enz.

De productie van schildklierhormoon wordt geregeld door een ander hormoon : het Thyroid (schildklier) Stimulerend Hormoon afgekort TSH. Dit hormoon wordt gemaakt in een kleine klier die zich onder de hersenen bevindt: de hypophyse.

De regeling werkt een beetje zoals de verwarmingsthermostaat in huis.  De hypophyse meet constant de hoeveelheid thyroxine in het bloed.  Als het thyroxine te laag is, dan maakt de hypophyse meer TSH aan . Dit hormoon activeert de TSH receptoren die op de schildkliercellen zitten, en stimuleert zo de productie van meer schildklierhormoon.  Is er teveel thyroxine in het bloed dan zal het TSH dalen.