Normale Groei en Puberteit

Lichaamsgroei is een fundamenteel kenmerk van kinderen en adolescenten. Hij wordt beïnvloed door heel veel factoren.

Het totale groeiproces wordt ingedeeld in een 4 tal fasen:

  • de groei voor de geboorte (de prenatale groei): in deze periode is de groeisnelheid het grootst. Op 9 maanden tijd groeit het embryo/de foetus van 1 cel tot een kind van gemiddeld 50 cm na 40 weken zwangerschap
  • de eerste 2 levensjaren: ook babies en zuigelingen groeien snel: op 2 jaar tijd komt er nog eens gemiddeld 35 cm bij.
  • In de kindertijd vertraagt de groei geleidelijk , van 8 cm per jaar als kleuter tot 4 cm per jaar net voor de puberteit.
  • de puberteitsgroeispurt: onder invloed van de geslachtshormonen stijgt de groeisnelheid opnieuw tot 8-12 cm per jaar. Bij meisjes komt er ongeveer 20 cm bij; jongens groeien ongeveer 32 cm tijdens de puberteit. Het verschil in lengte tussen volwassen mannen en vrouwen ontstaat dus in deze laatste fase.  Drie tot 4 jaar na het begin van de puberteit stopt de lengtegroei.

Het normale verloop van de lengtegroei kan men aflezen van een groeicurve. In België gebruiken we meestal de Vlaamse groeicurve. Ze is  te vinden op http://www.vub.ac.be/groeicurven/groeicurven.html

De factoren die de groei beïnvloeden, verschillen naargelang de groeiperiode.  Voor de geboorte spelen de gezondheistoestand van de moeder en de moederkoek  of placenta een grote rol. In de eerste levensjaren is de voeding van kapitaal belang. Tijdens de kinder- en adolescentenjaren worden naast de voeding, hormonen steeds belangrijker.

Omdat de puberteit een grote invloed heeft op de lengtegroei, bespreken we ze in een zelfde hoofdstuk.

Bij meisjes is het eerste teken van puberteit de ontwikkeling van de borsten onder invloed van het vrouwelijk hormoon. Dit start normaal tussen  8 en 13 jaar.  Er is dus een zeer grote variatie in de leeftijd bij het begin van de puberteit. Gemiddeld 3 jaar later volgen de eerste maandstonden.  Vanaf de eerste tekenen van puberteit neemt  de groeisnelheid toe. Na   de eerste maandstonden groeit een meisje nog  gemiddeld  3 tot4 cm.

Bij jongens start de puberteit iets later, tussen 9 en 14 jaar, wanneer het volume van de teelballen 4 ml of meer is. Het duurt na de start van de puberteit  nog 6 tot 9 maanden vooraleer de groei versnelt.